رفیق، سلام! میخوام یه چیز باحال بهت بگم: انگلیسی حرف زدن فقط این نیست که کلمات رو کنار هم بچینی. یه عالمه فرق ریزهمیزه هست بین انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی. این فرقها رو اگه ندونی، ممکنه تو مکالمهها یه کم گند بزنی! پس بیا با هم بریم تو دل ماجرا تا بفهمیم چی به چیه. این مقاله که میخونی، یه جورایی راهنمای جامعِ. اگه دوست داری انگلیسی رو مثل بلبل حرف بزنی، این اطلاعات رو باید داشته باشیا! راستی، اگه دوست داری کلی نکتهی دیگه یاد بگیری و زبانت حسابی تقویت بشه، به سایت موسسه زبان پارسا سر بزن: parsa-li.com.
اول از همه، لهجه چیه؟ یه توضیح کوچولو!
ببین داداش، لهجه یعنی چی؟ یعنی اون مدلِ حرف زدن که هر کسی تو یه منطقه یا کشور داره. تو ایران خودمون هم کلی لهجه هست، دیگه؟ شمال شهری با جنوبی فرق داره، ترکا با کردا فرق دارن… انگلیسی هم همینه. یه انگلیسی داریم که تو بریتانیا حرف میزنن، یه انگلیسی هم تو آمریکا. این دو تا، کلی فرق دارن با هم!
چرا این همه فرق هست؟ یه ذره تاریخ بزنیم!
آقا، این فرقها یهویی به وجود نیومدن. تاریخ، فرهنگ، جغرافیا، همه دست به دست هم دادن تا این لهجهها شکل بگیرن. انگلیسی بریتانیایی، ریشه داره تو تاریخ بریتانیا. انگلیسی آمریکایی، یه جورایی از ترکیب انگلیسی بریتانیایی با فرهنگ و زبانهای دیگه تو آمریکا به وجود اومده. جالب نیست؟
بزن بریم سر اصل مطلب: فرقهای اساسی!
حالا میخوایم بریم سراغ اصل مطلب: فرقهای اساسی بین انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی. این فرقها رو میشه تو شش دسته تقسیم کرد:
- تلفظ: چجوری کلمات رو ادا میکنن
- املا (Spelling): چجوری کلمات رو مینویسن
- واژگان (Vocabulary): از چه کلماتی استفاده میکنن
- حروف اضافه (Prepositions): کجا و چطوری از حروف اضافه استفاده میکنن
- اسامی جمعی (Collective Nouns): با اسامی جمعی چطور برخورد میکنن
- ساختارهای گرامری (Grammatical Structures): چطور جمله میسازن
تلفظ: آقا، اینا چه جوری حرف میزنن؟
خب، اولین چیزی که تو این دو لهجه به چشم میخوره، تلفظه. حتی تو خودِ این لهجهها هم کلی تنوع هست! مثلاً تو لندن، یه لهجه هست به اسم “Cockney” که با لهجهی “Posh” (مالِ پولدارا) فرق داره. تو آمریکا هم، یه آمریکاییِ تگزاسی با یه نیویورکی فرق داره. ولی خب، یه سری چیزا هست که میتونی بفهمی کی کجاییه:
یکی از مهمترین فرقها، تلفظ حرف “r” هست. تو انگلیسی آمریکایی، “r” رو همه جا تلفظ میکنن. ولی تو انگلیسی بریتانیایی، معمولاً فقط اول کلمه یا قبل از صداهای مصوت (مثل a, e, i, o, u) تلفظ میشه.
یه فرق دیگه، تلفظ حرف “T” هست. تو انگلیسی آمریکایی، “T” بین کلمات، معمولاً تبدیل به “D” میشه (بهش میگن “flap t”). ولی تو انگلیسی بریتانیایی، “T” رو صاف و پوستکنده تلفظ میکنن.
بیا با هم چند تا کلمه رو با دو تا لهجه گوش بدیم:
water
bottle
little
daughter
املا: اینا چجوری مینویسن؟
حالا بریم سراغ املا. اینم یه جاهایی فرق داره و ممکنه گیجکننده باشه. ولی نگران نباش، با کمی تمرین درست میشه!
تو انگلیسی بریتانیایی، کلماتی که به “our” ختم میشن، تو انگلیسی آمریکایی به “or” تبدیل میشن:
- color (آمریکایی) / colour (بریتانیایی)
- honor (آمریکایی) / honour (بریتانیایی)
تو انگلیسی بریتانیایی، کلماتی که به “ise” یا “ize” ختم میشن، تو انگلیسی آمریکایی معمولاً به “ize” ختم میشن:
- realize (آمریکایی) / realise (بریتانیایی)
- popularize (آمریکایی) / popularise (بریتانیایی)
کلماتی که تو انگلیسی بریتانیایی به “re” ختم میشن، تو انگلیسی آمریکایی به “er” تبدیل میشن:
- liter (آمریکایی) / litre (بریتانیایی)
- center (آمریکایی) / centre (بریتانیایی)
و یه قانون دیگه: اگه تو انگلیسی بریتانیایی، یه فعلی به “L” ختم بشه و قبل از “L” یه حرف صدادار کوتاه باشه، موقع اضافه کردن پسوند “ing” یا “ed”، باید یه “L” دیگه هم اضافه کنی. تو آمریکایی این قانون نیست:
- traveling (آمریکایی) / travelling (بریتانیایی)
- modeling (آمریکایی) / modelling (بریتانیایی)
واژگان: کلماتشون فرق داره!
این بخش، دیگه واقعاً تابلوئه! کلی کلمه هست که تو انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی، معادلهای متفاوتی دارن. یه نگاه به جدول زیر بنداز:
| انگلیسی بریتانیایی | انگلیسی آمریکایی |
|---|---|
| flat | apartment |
| holiday | vacation |
| crisps | chips (French fries) |
| the cinema | the movies |
| trainers | sneakers |
| jumper | sweater |
| postbox | mailbox |
| football | soccer |
| biscuit | cookie |
حروف اضافه: یه ذره فرق تو جزئیات
حتی تو حروف اضافه هم یه ذره فرق هست! اینا رو هم باید بلد باشی تا تو مکالمهها سوتی ندی.
| انگلیسی بریتانیایی | انگلیسی آمریکایی |
|---|---|
| I’m going to a party at the weekend | I’m going to a party on the weekend |
| What are you doing at christmas? | What are you doing on Christmas? |
| Monday to Friday | Monday through Friday |
| It’s different from/to the others | It’s different from/than the others |
اسامی جمعی: اینا رو چه جوری جمع میبندن؟
بعضی کلمات هستن که به یه گروه اشاره میکنن (مثل team، family، class). تو انگلیسی آمریکایی، اینا معمولاً مفرد در نظر گرفته میشن. ولی تو انگلیسی بریتانیایی، میتونن هم مفرد باشن هم جمع، بستگی به معنی جمله داره!
- Team (آمریکایی): The team is playing well.
- Team (بریتانیایی): The team is playing well (به معنای یه گروه واحد) / The team are playing well (به معنای اعضای تیم به صورت جداگانه)
ساختارهای گرامری: یه کوچولو تفاوت تو ساختارها
آقا، گرامر اصلیشون که یکیه. ولی تو استفاده از زمانها و ساختارها، یه فرقایی هست. مثلاً، بریتانیاییها از زمان حال کامل بیشتر استفاده میکنن تا یه چیزی رو که تازه اتفاق افتاده بگن. آمریکاییها از گذشته ساده استفاده میکنن:
- بریتانیایی: I have eaten already.
- آمریکایی: I ate already.
و یه چیز دیگه: بریتانیاییها بیشتر از “shall” استفاده میکنن، ولی آمریکاییها از “will” یا “should” استفاده میکنن. تو منفی کردن “need” هم فرق دارن:
- بریتانیایی: You needn’t come to school today.
- آمریکایی: You don’t need to come to school today.
چطوری اینا رو یاد بگیریم؟ بفرمایید آموزش!
دوست من، یاد گرفتن اینا آسون نیست، ولی غیرممکن هم نیست! کلی راه هست که میتونی یاد بگیری. منبع آموزشی میخوای؟ بیا اینا رو داشته باش:
- کتابها:
- “The British-American Dictionary” – این کتاب عالیه برای مقایسه کلمات و اصطلاحات.
- “English Grammar in Use” (Raymond Murphy) – این کتاب بهت میگه فرق گرامرها چیه.
- “Practical English Usage” (Michael Swan) – این کتاب بهت کمک میکنه تا فرقای زبانی رو بفهمی.
- پادکستها:
- “Luke’s English Podcast” – این پادکست رو یه بریتانیایی درست کرده و دربارهی زبان صحبت میکنه.
- “The English We Speak” (BBC Learning English) – برای یاد گرفتن اصطلاحات انگلیسی بریتانیایی.
- “American English Podcast” – برای یاد گرفتن لهجه و فرهنگ آمریکایی.
- وبسایتها:
- BBC Learning English – یه منبع عالی برای یاد گرفتن انگلیسی بریتانیایی.
- ESL Lab – تمرینهای شنیداری و تلفظی برای هر دو لهجه.
- کانالهای یوتیوب:
- BBC Learning English – ویدیوهای آموزشی انگلیسی بریتانیایی.
- Rachel’s English – برای یاد گرفتن لهجه آمریکایی.
حرف آخر: کدوم لهجه بهتره؟
خب رفیق، تهش اینو بگم که هیچ لهجهای بهتر از اون یکی نیست. بستگی داره تو میخوای چیکار کنی. اگه میخوای بری بریتانیا، انگلیسی بریتانیایی به دردت میخوره. اگه میخوای بری آمریکا، انگلیسی آمریکایی. مهم اینه که بتونی درست حرف بزنی و منظورتو برسونی. اگه هم میخوای حسابی زبان یاد بگیری و کلی مهارت به دست بیاری، میتونی از استادای موسسه زبان پارسا کمک بگیری و تو کلاسهاشون شرکت کنی. آدرس سایتشون هم اینه: parsa-li.com.
بدو بدو بیا فرق لهجه بریتیش و امریکن رو یاد بگیر! (به همراه ویس تلفظ کلمات)
لهجه بریتیش, لهجه امریکن, تفاوت لهجه ها, آموزش زبان, تلفظ انگلیسی, گرامر انگلیسی
موسسه زبان پارسا شیراز